Sanktuarium Maryjne Święta Lipka
Święta Lipka "Częstochowa Północy", jest ośrodkiem kultu Maryjnego na terenie Warmii i Mazur, znanym już na początkach XIV wieku. Wówczas to widziano na drzewie lipowym, rosnącym w pobliżu obecnego kościoła, słynącą cudami piękną figurkę Matki Boskiej z Dzieciątkiem na ręku. Figurka ta została wyrzeźbiona przez skazańca, któremu w przeddzień egzekucji ukazała się Matka Najświętsza obiecując ułaskawienie.
Święta Lipka - to także obiekt zabytkowy niezwykłej wartości, zaliczany do najwspanialszych okazów późnego baroku w Polsce. Zespół architektoniczny złożony z kościoła, krużganku i klasztoru, posiada zachowaną w stanie prawie niezmienionym bogatą i różnorodną dekorację. Składają się na nią rzeźby w kamieniu i drewnie, malarstwo ścienne i obrazy na płótnie, wyroby złotnicze i snycerskie oraz rzadko spotykane w takiej obfitości dzieła artystycznego kowalstwa i ślusarstwa.
Organy zbudowane zostały w latach 1719-1721 przez organmistrza z Królewca, Jana Josue Mosengela. Instrument początkowo projektowany jako 18-głosowy o dwóch manuałach (bez pedału), w ostatniej formie, w roku 1721, dysponował trzema manuałami, pedałem oraz dyspozycją 40 głosów o barokowym brzmieniu. Jak wszystkie instrumenty w tamtych czasach, organy świętolipskie posiadały trakturę mechaniczną, a niezbędne do gry powietrze pompowane było przez 4 klinowe miechy uruchamiane nożni e przez tzw. kalikantów. Podziwiany do dzisiaj niezwykle kunsztownie wykonany prospekt organów z ruchomymi figurami również jest dziełem warsztatu mistrza Mosengela, "organmistrza królewskiego". Przywiązywał on wielką wagę zarówno do brzmienia instrumentu jak i do jego wystroju zewnętrznego, którego elementy wykonywał w swoim warsztacie.
Część informacji zaczerpnięto z www.jezuici.pl
